Divosa-Warme overdracht-Gerard Fidder, Natasja Salemink en Richard Brenkman

Niet aan het loket, maar aan het werk

Onderwijs en gemeenten regelen een 'warme overdracht' voor schoolverlaters met arbeidshandicap

Een compleet nieuwe doelgroep die nog niet uitkeringsgerechtigd is, maar wel helemaal onder de Participatiewet valt: hoe ga je daar als gemeente mee om? Regio Arnhem koos voor de warme overdracht van Voortgezet Speciaal Onderwijs en Praktijkonderwijs (VSO/PrO) naar werk. Direct van school naar werk zonder bezoek aan het gemeenteloket.

 

Geen ontvangst aan het loket, is dat wel mogelijk? We hebben het hier immers over een moeilijke doelgroep van de Participatiewet: schoolverlaters die aangewezen zijn op een aangepaste werkplek.

Gerard Fidder en Natasja Salemink van de gemeente Arnhem hebben er vertrouwen in. Niet in de laatste plaats vanwege de inspanningen op de VSO/PrO-scholen. Die hebben een schat aan ervaring en kennis over elke leerling, vastgelegd in stageverslagen, schoolresultaten en psychologisch onderzoek. Dat hoeft de gemeente dus niet dunnetjes over te doen.

Stageplek wordt werkplek

Een belangrijk onderdeel van het onderwijsprogramma zijn de stages. Op de verschillende onderwijslocaties zijn veertig mensen actief met het plaatsen van stagiairs. “Het vinden van plekken is maatwerk, maar de bereidheid van werkgevers is groot”, zegt Richard Brenkman van De Onderwijsspecialisten, koepel van twintig scholen voor speciaal onderwijs. “Vaak vinden we deze plaatsen via ons eigen netwerk, de contacten van ouders of via gerichte acquisitie.”

Via een stage kan een werkgever laagdrempelig uitproberen wat een leerling voor hem kan betekenen. “We zien steeds vaker dat een stageplek overgaat in een arbeidsplaats”, zegt Brenkman. “Zoals bij een leerling die stage heeft gelopen in het magazijn van Ziekenhuis Rijnstaete. De begeleiding was in de eerste plaats gericht op de leerling, maar ook op naaste collega’s. Zo ontdekte het ziekenhuis dat er op die manier wel ruimte was voor meer stages.”

‘Het vinden van plekken is
maatwerk, maar de bereidheid
van werkgevers is groot’

Op het goede spoor

Alle partijen hebben belang bij intensieve samenwerking voor deze groep schoolverlaters, vinden Brenkman, Fidder en Salemink. De gemeenten kunnen efficiënter werken en besparen op uitkeringen als de scholieren rechtstreeks aan het werk gaan. Omdat de gemeente op de stageplek al een loonwaardemeting laat doen, worden de werkgevers ontzorgd en weten zij meteen waar ze aan toe zijn.

Maar verreweg de grootste belanghebbende is de schoolverlater zelf. Als jongeren na het VSO/PrO thuis komen te zitten, is hun schoolcertificaat al na zes maanden niets meer waard. En ondertussen kunnen er uiteenlopende problemen ontstaan, zoals verslavingen of schulden, waarna het alleen maar moeilijker wordt om deze groep weer op het goede spoor te krijgen.

“Ons reguliere aanbod voor jongeren is een groepsgerichte aanpak, waarbij zelfredzaamheid centraal staat”, zegt Natasja. “Maar deze schoolverlaters hebben juist extra ondersteuning nodig. Die moet je ook bieden. Als je geen maatwerk kunt bieden, haken ze af.”

Warme overdracht

Er wordt dus ingezet op een ‘warme overdracht’. Hiervoor spreken scholen en gemeenten in Midden-Gelderland alle leerlingen in hun laatste schooljaar samen door. Wie kan er aan de slag? Voor wie moet een aanvullend traject geregeld worden? De gemeente Arnhem zoekt in eigen huis naar stageplekken en ook de Onderwijsspecialisten bieden leerwerkplekken aan, bijvoorbeeld als receptioniste.

Heeft een groep schoolverlaters nog geen reguliere werkplek, dan kunnen de scholen een verlengd schooljaar aanbieden. Ook hierin ligt het accent op stages bij werkgevers. Zodra er een passende vacature voorbij komt, stroomt de leerling alsnog uit.

Door het onderling overleg kan de gemeente goed doorborduren op de inzet vanuit de scholen. Daarvoor is ook een taak weggelegd voor het werkgeversservicepunt. Eerst namen de accountmanagers van het werkgeversservicepunt de vacatures als startpunt om een match te maken, nu dienen zij meer vanuit de jongeren en hun mogelijkheden te kijken. Dat vraagt om andere vaardigheden; je moet zien over welke mogelijkheden de jongere en werkgevers beschikken om functies te creëren of passend te maken. “Daar is nog een slag te maken”, zeggen de betrokkenen.

Tekst & foto: Sigrid van Iersel

Tips voor gemeenten

  1. Neem gezamenlijk de verantwoordelijkheid en vertel ook wat er niet goed gaat
    Natasja Salemink: “We merken bijvoorbeeld dat stageverslagen soms te positief geformuleerd zijn. Maar het moet een realistisch verslag zijn, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.”
  2. Maak formatie vrij om in deze samenwerking te investeren
    De gemeente Arnhem heeft hiervoor 1,5 fte beschikbaar.
  3. Wissel ervaringen en kennis uit
    Richard Brenkman: “De gemeenten gaan werken met een diagnose- en matchingsysteem om te beoordelen wat passende banen zijn. Dat helpt ons een beter beeld te krijgen van de mogelijkheden bij vacatures. Ook is het van groot belang de werkgevers erbij te betrekken. Ze willen best, maar je moet wel weten wat ze willen.”
  4. Ga uit van het belang van de jongere
    Gerard Fidder: “Doe het niet om financiële belangen op korte termijn. Daar loopt niemand warm voor. Nu we deze doelgroep onder onze hoede hebben gekregen, willen wij als gemeente de verantwoordelijkheid ook echt nemen. Ik wil er minstens voor zorgen dat wij dit als gemeenten beter doen dan voorheen.”
  5. Houd het praktisch
    Salemink: “Ga niet eerst alles uitdiepen. Ga aan de slag en spreek door wat werkt en niet werkt.”

 

Wie doet wat?

Gerard Fidder (senior bestuursadviseur) en Natasja Salemink (procesondersteuner bij het Bedrijfsbureau) werken bij de gemeente Arnhem. Omdat een aantal schoollocaties van de Onderwijsspecialisten in de arbeidsmarkregio Arnhem staan, treedt de gemeente op als aanspreekpunt namens de regio Midden-Gelderland. Scholen, gemeenten en andere partners werken samen in leerlingnetwerken om de jongeren zo goed mogelijk naar werk te begeleiden.

De twintig scholen voor speciaal onderwijs van De Onderwijsspecialisten bevinden zich in de regio’s Arnhem, Zuidwest-Veluwe, Stedendriehoek en Oost-Gelderland, waaronder elf scholen voor het voortgezet speciaal onderwijs. Richard Brenkman is hier projectmedewerker arbeidstoeleiding. “Voor ons is het onderwijstraject van het profiel Arbeid pas geslaagd als de leerling aansluitend op de school loonvormende arbeid heeft. Als dat niet mogelijk is, willen we dat er op z’n minst een passend vervolg geregeld is voor de schoolverlater.”

Dag van de Uitvoering

‘(Ex-)leerlingen van het vso en de praktijkschool en de gemeente’ is het onderwerp van een van de workshops tijdens de Dagen van de Uitvoering. Deelnemers krijgen tips over de omgang met deze doelgroep en de samenwerking met de school. Ook krijgen zij een beeld van de arbeidstoeleiding vanuit het onderwijs.

Regio Noord op 29 oktober 

Regio Midden op 24 november 

Deel dit artikel!

Wellicht vind je dit ook interessant:

03//2015

Reacties

  1. Geplaatst door: Dorry Willemsen

    mooie manier om als dat nodig is, buiten de systemen en samen met betrokkenen aan oplossingen op maat te werken!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

code

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

03//2015