van-vinkjes-zetten-naar-vertrouwen-geven

Van vinkjes zetten naar vertrouwen geven

Interview met wethouder Sociale Zaken Jim Janssen van Maastricht

Niet alleen vinkjes zetten, maar kijken waarmee de burger echt geholpen wordt. Dat is de missie van wethouder Jim Janssen (Sociale Zaken) van de gemeente Maastricht. Dichter op de mens dus, en vooral samen met andere hulpverleners. Het opleidingsprogramma De Effectieve Klantmanager Sociaal Domein helpt daarbij.

 

Hoe komt het dat een gezin met een opeenstapeling van problemen nauwelijks effectief geholpen wordt? Waarom gaat het zo vaak mis met armoedebestrijding en werktoeleiding, ondanks alle energie, tijd en geld die erin gestoken wordt?

Op zoek naar het antwoord laat wethouder Jim Janssen van de gemeente Maastricht zich inspireren door het boek ‘De dag dat Peter de deur dichttimmerde. Waarom mensen die onze hulp het hardst nodig hebben niet geholpen worden’ van Albert Jan Kruiter en Clara Pels. Aan de hand van een fictief gezin laten de schrijvers zien hoe professionals over elkaar heen tuimelen en daarmee het gezin van Peter hartverscheurend in de steek laten.

‘Patronen die van generatie op generatie worden overgedragen, moet je herkennen en zien te doorbreken’

PATRONEN

Het beeld uit dit boek is pijnlijk herkenbaar, vindt de wethouder. Niet alleen komen bij heel wat gezinnen meerdere organisaties over de vloer, ook gaat het vaak om meerdere collega’s van de gemeente zelf. De Wmo-consulent houdt een keukentafelgesprek, maar weet niet dat andere collega’s, bijvoorbeeld van jeugdzorg, al bij het gezin betrokken zijn. “Weinig efficiënt en al helemaal niet effectief.”

Dat vraagt om meer professionaliteit en vakmanschap van consulenten. “Onze medewerkers moeten zich daarbij echt verplaatsen in de context van de cliënt. Zo kunnen ze meer problemen oplossen en hopelijk zelfs voorkomen. Sommige patronen worden van generatie op generatie overgedragen, dus die moet je herkennen en zien te doorbreken.”

GEZAMENLIJK VRAAGSTUK

Een opleiding zoals Effectieve Klantmanager Sociaal Domein is onontbeerlijk, vindt Janssen. In dit programma ontwikkelen de deelnemers zich op het persoonlijke en professionele vlak naar meer flexibiliteit, samenwerking en eigen beoordelingsvermogen. De deelnemers trekken samen op, behandelen een vraag als een gezamenlijk vraagstuk en leren zo veel van elkaar.

Daarnaast experimenteert Sociale Zaken Maastricht Heuvelland met een integrale gebiedsaanpak, waarbij verschillende hulpverleners in één gebied nauw samenwerken. Het uitgangspunt is de hulpvraag van de burger. “We willen niet meer de bureaucratische aanpak waarbij voldoende vinkjes nodig zijn voor een besluit, maar kijken naar de behoefte, de benodigde instrumenten en de goede volgorde.”

‘Ik wil dat onze mensen niet bang zijn om fouten te maken’

Daarbij heeft de gemeente ook andere instanties nodig, zoals maatschappelijk werk, ggz, artsen en het onderwijs. “We kunnen iemand aan een baan helpen en dan denken: het komt wel goed. Maar mensen die met armoede kampen, hebben vaak veel meer problemen. Vaak spelen er ook verslavingen, psychische problemen, mishandeling en soms criminele activiteiten. Als je iemand aan het werk helpt zonder die andere zaken op te lossen, is er een grote kans dat hij zijn werk weer verliest. Daarom willen we eerst kijken hoe we ook die andere problemen kunnen aanpakken.”

Om dit mogelijk te maken, krijgen uitvoerende medewerkers meer vertrouwen en invloed van bestuur en management van de gemeente Maastricht. “Ik wil dat onze mensen niet bang zijn om fouten te maken. Ze krijgen onze steun als het toch een keer misgaat. Want als we dat vertrouwen niet geven, dan blijven we doorgaan met het zetten van vinkjes.”

VERTROUWENSBAND

De wethouder hoopt dat de deelnemers aan het opleidingsprogramma meer inzicht en grip verwerven, maar ook beter overzicht houden op de hele context en daarbij de regie voeren. “Als je achter de voordeur komt, vraagt dat om nabijheid en alertheid op alle ontwikkelingen die daar spelen. Je moet hart hebben voor mensen, maar je moet ook hard zijn waar dat nodig is.”

Soms is dat best tegenstrijdig, weet hij. “Je moet een vertrouwensband opbouwen met de cliënt, maar je daar tegelijkertijd niet te veel door laten leiden. Het blijft een professionele relatie. Ook op andere terreinen moet je gemakkelijk kunnen schakelen. Aan de ene kant moet je eenvoudige vragen snel afhandelen, aan de andere kant moet je complexe vraagstukken goed weten te organiseren.”

Uiteindelijk moet dit leiden tot een duurzame uitstroom naar werk. “Naast de aandacht voor de burger vragen we daarbij meer en meer aan werkgevers om mee te bewegen. Dat betekent werk creëren dat aansluit bij de mensen, er realistische verwachtingen op nahouden en begeleiding bieden bij het werk.”

‘Hoe dichter we bij de mensen komen, hoe beter we zien wat hun echte behoeften zijn’

GROEIENDE ARMOEDE

Sinds de decentralisatie heeft bijna iedere gemeente moeite om rond te komen in het sociaal domein. Ook Maastricht heeft een fors tekort op het budget van sociale zaken. Een meer efficiënte aanpak en intensieve samenwerking kunnen helpen om de kosten terug te dringen.

Maar vooral is het een morele verantwoordelijkheid om de aanpak te veranderen, vindt Janssen. “We zien in onze samenleving een groeiende tweedeling tussen mensen die het goed getroffen hebben en mensen die in armoede leven. Dat moet niet kunnen in een welvaartstaat. We zijn het aan onze stand verplicht om iets te doen aan de toenemende armoede.”

Hij vervolgt: “Hoe dichter we bij de mensen komen om wie het gaat, hoe beter we zien wat hun echte behoeften zijn. Behalve zorgen voor een inkomen, willen we dat iedereen op zijn eigen manier kan deelnemen aan de maatschappij. Op zijn eigen manier en zo zelfstandig mogelijk. Dan kom je tot veel robuustere oplossingen dan pleisters plakken en de deur van de sociale dienst laten draaien. We komen samen met de mensen tot nieuwe perspectieven.”


Tekst: Sigrid van Iersel
Beeld: De Beeldredaktie/Marcel van Hoorn

 

Deel dit artikel!

 

Wellicht vind je dit ook interessant:

Stap uit de schaduw van je eigen organisatie Directeur sociaal domein Maastricht Heuvelland Nardy Beckers legt uit waarom zij haar medewerkers het opleidingsprogramma De Effectieve Klantmanager aanbiedt
Het is innovatie van onderop Opleider Edda Heijting vertelt over de evidence-based opleiding voor de hele keten sociaal domein, De Effectieve Klantmanager Sociaal Domein
Je leert van elkaar, groeit naar elkaar toe Participatieconsulent Christel Pachen (Maastricht Heuvelland) en teamleider wijkzorg Roxanne Pauly (Envida) promoten de opleiding Effectieve Klantmanager Sociaa...
16/2018

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

code

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

16/2018