Trots op je vak
Special over Slim samenwerken in het
sociaal domein
september 2019

Samen slim in het sociaal domein. Dat klinkt goed, misschien wel vanzelfsprekend. Toch is dat het niet. Voor veel gemeenten is het een zoektocht om het huis in te richten na de verhuizing van de taken. Hoe werk je daarin volgens de ‘bedoeling’? Ook bij Divosa komen vragen binnen van leden die op zoek zijn naar hoe dat ‘moet’.

Zelf geloof ik daarbij niet in één recept. Wat werkt in de ene gemeente, sluit niet aan bij de cultuur of lokale situatie in een andere gemeente. Maar er zijn wel basisingrediënten die iedere gemeente kunnen helpen om het sociaal domein samenhangend vorm te geven. En die ingrediënten kun je herkennen in de vijf verhalen van gemeenten in deze bundel. 

Je leest daarin ook hoe bij veel gemeenten vernieuwing onomkeerbaar op gang komt. De transformatie-potjes staan te pruttelen op het vuur, met nieuwe geuren en smaken. Professionals kijken niet meer door de koker van de eigen afdeling of sector, maar bespreken vanuit verschillende invalshoeken wat nodig is om inwoners echt verder te helpen. Het gaat steeds vaker om het resultaat in plaats van om het product. En om focus op het gezond functioneren van een geografisch gebied in plaats van focus op afzonderlijke doelgroepen.

In deze bundel delen vijf gemeenten hoe zij werken aan ‘samen slim in het sociaal domein’. Ze doen dat met vallen en opstaan, bijstellen en doorontwikkelen. En ze vertellen daar open over. Het zijn voorbeelden van hoe het óók kan, het gaat niet om dé manier. Welke basisingrediënten zijn in de vijf verhalen te herkennen? Burgemeester Otwin van Dijk geeft alvast zijn visie hierop in het laatste hoofdstuk, waarin hij op de vijf verhalen reflecteert vanuit één, inclusief mensbeeld. 

Ik voeg hier graag iets aan toe. In het sociaal domein is het tijd voor een nieuwe taal die past bij de inclusieve samenleving. Laten we het woord ‘hulpverlener’ vervangen door ‘regieassistent’. Daarnaast hebben we een nieuwe definitie van ‘werk’ nodig die geen onderscheid meer maakt tussen betaald of onbetaald werk. En zo zijn er meer voorbeelden. Samen kunnen we hierin een verschil maken. Wetgeving reageert meestal op een trend die in de samenleving gaande is en met elkaar kunnen wij zo’n trend op gang brengen. Zodat we in de toekomst kunnen komen tot één wet voor het sociaal domein van waaruit we verder kunnen decentraliseren. Want zoals dat met alle grote ontwikkelingen gaat: het begint met een eerste stap, een eerste grondslag. En die is terug te lezen in de vijf verhalen: iedereen hoort erbij en kan meedoen.

Erik Dannenberg,
voorzitter Divosa

Dronten: mét mensen praten,
in plaats van over hen

Denken vanuit de inwoner, zelfredzaamheid, ruimte geven en resultaatgerichtheid. Dat zijn de pijlers van de nieuwe werkwijze van de gemeente Dronten. Directeur sociaal domein Monique van Esterik:
‘Wij bepalen waartoe en waarheen, de oplossingen komen van anderen’

Weststellingwerf: niet afwachten, maar zelf doen

Weststellingwerf wil zo dicht mogelijk bij haar inwoners staan. Liefst zelfs tussen hen in. Laagdrempeligheid is hier de sleutel tot vroegsignalering en preventie. Hoofd sociaal domein Sybrig Sytsma:
‘We leggen inwoners geen sancties op als dit contraproductief werkt’

Huizen: met zachte hand en boerenverstand

De gemeente Huizen regelt de zaken in het sociaal domein met gezond verstand: directe lijntjes en doen wat nodig is. In SpiegelTeams werken consulenten samen vanuit hun eigen expertise. Jeroen Bigot, afdelingshoofd maatschappelijke zaken:
‘Hoe leuk is het als we iemand alvast bellen om te melden dat zijn Wmo-voorziening binnenkort afloopt?’

Vught: samen onder één dak

Goede dienstverlening aan kwetsbare doelgroepen vereist dat alle betrokken partijen onder één dak wonen, vindt de gemeente Vught. En zo ontstond samenwerkingsverband Wegwijs+. Annette van Huijgevoort, teamleider Wegwijs+:
‘Medewerkers moeten breder kunnen denken en deze samenwerking leuk vinden’

Westland: buiten de lijntjes kleuren

Integraal samenwerken in een verkokerde organisatie kostte Frits Dreschler, directeur dienstverlening gemeente Westland, meer moeite dan gedacht. Dit vormde de aanzet tot een breed intern cultuurprogramma. Resultaat is een sterke combinatie van twee werelden.
‘De ruimte is vaak groter dan medewerkers denken’

Otwin van Dijk: Eerst een gezamenlijk mensbeeld

Otwin van Dijk, burgemeester van Oude IJsselstreek en voormalig Kamerlid, reflecteert op de ervaringsverhalen van de vijf gemeenten in deze publicatie. Welke lessen kunnen we daaruit leren?
‘De zoektochten van deze vijf gemeenten getuigen van doorzettingsvermogen’

COLOFON

De publicatie ‘Samen slim in het sociaal domein #hoedan?’ verschijnt als boekje en als special van online magazine ‘Trots op je vak’. Het is een uitgave van Divosa en het programma Effectiviteit en Vakmanschap.

Projectleiding: Marcel van Druenen en Monique van der Meulen
Projectcoördinatie: Ingrid Huisman
Teksten: Sigrid van Iersel
Eindredactie: Dorine van Kesteren en Caroline Huisman
Fotografie: Judith Jockel
Vormgeving: Creja ontwerpen
Copyright: Divosa 2019

Met dank aan: Otwin van Dijk, Monique van Esterik, Sybrig Sytsma, Jeroen Bigot, Annette van Huijgevoort, Frits Dreschler en anderen

info@divosa.nl
trots-op-je-vak.nl

Aanmelden voor Nieuwsbrief Vakmanschap

E-mailadres: