Hildebrand-column-Eerst vakmanschap dan integrale aanpak

‘Eerst vakmanschap, dan integrale aanpak’

Erick Hildebrand, gemeente Heerlen

Stel, je hebt een bestand van bijna 4.400 bijstandsgerechtigden en wil intensief gaan samenwerken met andere partners in het sociaal domein. Waar begin je? Erick Hildebrand van de gemeente Heerlen deelt zijn visie.

 

Een van jullie doelen is integrale samenwerking op het gebied van werk, jeugd en zorg én re-integratie. Waar begint zo’n veranderingsproces?

“We wilden allereerst onze toegevoegde waarde bij re-integratie helder en meetbaar maken. Waar kunnen onze consulenten echt het verschil maken? Waar zijn we wel en niet van? Dat hebben we scherp neergezet.

Onze klanten hebben veelal beperkingen en problemen. Die lossen wij niet meer eerst op, want dat is twee jaar van stilstand, wat niet helpt om weer aan de slag te komen. Wat we wel doen: we leiden onze klanten zo snel mogelijk in de richting van een activiteit, zoals een boodschappen- of hondenuitlaatdienst. Deze (buurthulp)activiteiten zijn ondergebracht bij ons eigen re-integratieproject Baanbrekend Werk.

Tijdens deze activiteiten helpen we klanten om zich verder te ontwikkelen. Hun problemen en beperkingen worden aangepakt. Vervolgens zoeken we werkervaringsplaatsen om uiteindelijk het doel te bereiken: regulier werk.”

Welke keuzes maken jullie?

“We hebben bijna 4.400 mensen met een bijstandsuitkering, een gigantisch grote doelgroep. Dat vraagt om veel soorten specialisten. We zouden daarin willen investeren, maar hebben juist veel minder geld beschikbaar. Daarom hebben we ervoor gekozen om de meeste aandacht te geven aan de mensen voor wie we het grootste verschil kunnen maken. Dat is de groep die 30 tot 80 procent van de loonwaarde kan verdienen; bijna de helft van ons totale bestand.

Voor mensen met een verwachte loonwaarde onder de 30 procent investeren we in een zinvolle dagbesteding en niet in hun ontwikkeling naar regulier werk. Natuurlijk gunnen we het iedere burger om zijn talenten te benutten, maar dat kan ook via dagbesteding of mantelzorg.”

Hoe ziet jullie aanpak eruit voor de klant?

“Veel klanten hebben weinig eigenwaarde. Zij zijn gewend om alle aandacht op hun probleem te richten, want zo zijn onze sociale voorzieningen jarenlang ingericht geweest. Dit claimgedrag loonde om een uitkering te krijgen, maar droeg niet bij aan een gevoel van eigenwaarde. Dat patroon doorbreken we door vooral te kijken naar wat mensen wel kunnen. Wat doet iemand in zijn dagelijkse leven? Welke hobby’s heeft hij? Daar sluiten we zo veel mogelijk op aan. Dat betekent ook dat we bij rugklachten niet meteen een arts inschakelen om de klant te laten keuren. Ondanks hun beperkingen kunnen mensen zelf meer gedaan krijgen dan ze vaak denken.”

Wat betekent dat voor de consulenten?

“We stellen het vakmanschap van onze medewerkers centraal. Het werk van de professional maakt bij re-integratie het verschil, dus zij vormen de kern. We sturen nu vooral op doelmatigheid. Onze klantmanagers krijgen meer ruimte om beslissingen te nemen als de klant daarmee beter op weg geholpen wordt. Heeft een deelnemer een bijdrage nodig vanuit bijvoorbeeld de bijzondere bijstand om aan het werk te gaan, dan kunnen onze medewerkers die ruimte nemen.”

‘Alle klantmanagers willen toch dat hun werk er echt toe doet?’

Hoe hebben de consulenten zich ontwikkeld?

“Onze medewerkers zijn goed geschoold in methodisch handelen en weten wat het effect is van hun handelen op de klant. Ze stellen een diagnose en maken dan een basisplan, want het moet helder zijn wat we met de eerste plaatsing willen bereiken. Meer zelfstandigheid bijvoorbeeld, of een hoger werktempo.

Ook de werkbegeleiders in ons re-integratieproject worden geschoold. Zij moeten weten wat onze consulenten met de ontwikkeldoelen bedoelen. Bijvoorbeeld dat de begeleider de lat telkens wat hoger moet leggen om het werktempo te verhogen. Zo voeren we regie op de ontwikkeling van de deelnemers.”

Hoe krijg je medewerkers mee in deze veranderingen?

“Je moet de visie vaak verkondigen, het liefst iedere dag op de werkvloer. Ik vertel vooral waarom we dit doen. Ik wil daarbij helder maken dat ze dit zelf ook willen. Alle klantmanagers willen toch dat hun activiteiten er echt toe doen? Als ze dat begrijpen, heb je de basis voor draagvlak.”

Wat is het resultaat van jullie aanpak?

“Ik denk dat we over een of twee jaar iets ontzettend goeds hebben neergezet. Maar natuurlijk worden morgen al resultaten verwacht. Dat is best moeilijk, want voor zo’n ingrijpende stelselwijziging moet je de tijd nemen. Onze medewerkers hebben tijd nodig om zich het vak eigen te maken. Integrale samenwerking in het sociaal domein is dan de volgende stap.”

Wat maakt jou trots op je vak?

“Ik ben er trots op hoe consulenten ermee aan de slag zijn gegaan. Ze gaan er vol energie tegenaan, gaan mee in de veranderingen en maken dat waar. Je moet hierbij geduld hebben en de mensen de tijd en de ruimte geven, maar dan loont het ook! Eerst hadden weinig mensen een antwoord op de vraag wat een interventie eigenlijk moest opleveren. Ik merk dat daar steeds nadrukkelijker wel antwoorden op komen. Dat is geweldig.”

Wat is je tip voor andere gemeenten?

“Richt eerst het gedachtegoed rondom effectiviteit goed in. Je moet goed vakmanschap afleveren en methodisch werken, dan pas kun je aan de integratie met het sociaal domein gaan werken. Want zonder goed vakmanschap zit je niet evenwichtig aan tafel met je overlegpartners. Snel sterker worden in vakmanschap vormt daarom de basis voor integrale samenwerking.”


Tekst:  Sigrid van Iersel
Foto: De Beeldredaktie

Wie is Erick Hildebrand?


Erick Hildebrand geeft leiding aan het bureau activering en participatie van de gemeente Heerlen. Daaronder valt ook het re-integratieproject Baanbrekend Werk, gericht op mensen met een bijstandsuitkering die niet direct volledig op de arbeidsmarkt ingezet kunnen worden. Momenteel participeren wekelijks zo’n 550 Heerlenaren in de projecten van Baanbrekend Werk.
Heerlen wil voorkomen dat deze mensen in een sociaal isolement terechtkomen en ondersteunt hen in hun verdere ontwikkeling. Zo kunnen deelnemers toezichthouder worden bij de fietsenstalling, conciërge, medewerker voor het opknappen van speeltoestellen of buurthulp. Een vaste begeleider helpt de deelnemers om activiteiten op te pakken en uit te proberen. Hij ondersteunt ook bij praktische zaken zoals het zoeken van woonruimte of het aflossen van schulden.

Leergang voor teammanagers

In maart 2016 start voor de tweede keer de leergang Effectief en ontwikkelingsgericht leidinggeven voor teammanagers werk, inkomen en participatie.

In de leergang, ontwikkeld door Divosa, TNO/TNO Management Consultants en Stimulansz, worden bruggen geslagen tussen de complexe wereld van re-integratie in de praktijk en de inzichten en onderzoeken naar ‘wat werkt’. De leergang focust op uw rol als teammanager om de gewenste beweging binnen uw organisatie op gang te brengen en te houden.

Wat u leert:

  • de principes van methodisch werken en ontwikkelingsgericht leidinggeven
  • inzicht in valide en betrouwbare diagnostiek en het belang daarvan voor een lerende organisatie
  • inzicht in de stand van de wetenschap over effectiviteit van re-integratie-instrumenten
  • inzicht in nieuwe manieren van leidinggeven, gericht op leren en verbeteren
  • inzicht in gedragsbeïnvloeding en organisatieverandering

Plus:

  • Klantmanagers aansturen op de kwaliteit van handelen
  • Klantmanagers coachen bij het reflecteren op hun resultaten
  • Concrete stappen zetten om verandering in uw organisatie tot stand te brengen
  • Op overtuigende wijze prestaties van uw team intern en extern over het voetlicht brengen

 Meer informatie vindt u op de website van Divosa

Deel dit artikel!

Wellicht vind je dit ook interessant:

Toon lef en doe wat nodig is Vertrouwen geven en gluren bij de buren: dat zijn de basisbestanddelen van de Veldhovense aanpak.
De bedoeling, de klanten en het rendement Wat is eigenlijk de bedoeling van ons werk? Daar ging het over tijdens de slotdag van de leergang Effectief en Ontwikkelingsgericht Leidinggeven.
‘Weerstand kan heel leerzaam zijn’ Veranderingen roepen vaak weerstand op, maar dat hoeft helemaal niet negatief te zijn.
04//2015

Reacties

  1. Geplaatst door: Jacques Wagemaker

    Helemaal eens met het praktijkverhaal van Erick. Kijk voor een samenhangende en gecertificeerde tool voor trainers die direct gebruikt kan worden eens op de website van Blik op Werk http://bit.ly/WIZ-kit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

code

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

04//2015